Naar de Startpagina

 Webmaster 
     Terug naar de overzichtspagina

Projecten


Blind boetseren

Voor blinden en slechtzienden is het boetseren naar levend model een lastige zaak. Zij nemen het model immers niet met de ogen waar, maar met tastende handen. Er zijn niet veel modellen die er mee accoord gaan dat ze afgetast worden. Nu is onze Sociëteit live modelschetsen inmiddels al weer een tijdje aan de gang, met Alex als naakt(teken)model. Hij was zonder meer bereid om voor een groepje blinde boetseerders (naakt) te poseren en door hen met de vingers en handen "bekeken" te worden.


Op 2 mei j.l. stond daarom alles klaar voor een groep van 4 hartstochtelijke boetseerders, één man (George) en drie vrouwen (Relinde, Janneke en Mirjam). Niet dat hun geslacht er toe doet .... Hans Jansen was paraat en maakte de foto's die dit rapport sieren.


Opstelling

De werkopstelling die we bedacht hebben wijkt in enkele opzichten nogal af van de voor een boetseerworkshop gebruikelijke.


Er wordt niet op boetseerbokken gewerkt, maar op tafels. Daarop blijven gereedschappen, klei en werk makkelijk op de tast vindbaar. De tafels staan in een halve cirkel rond het model opgesteld. Het model ligt/zit op een even hoge (centrale) tafel. Daar kan het zonder diep bukken worden afgetast. De modeltafel staat rondom vrij, zodat ook de zijden en achterkant van het model makkelijk bereikbaar en betastbaar zijn.




De boetseerders zitten aan de binnenkant van de cirkel, dus met hun rug naar het model. Dat is in dit geval geen nadeel maar juist een voordeel. De weg tussen werkplek en model is dan immers kort, recht en onbelemmerd. De boetseerders hoeven niet steeds om hun tafel heen te lopen. Hoe minder hindernissen hoe beter. In het begin gaat het navigeren tussen model en werkplek nog wat onzeker, maar al snel weet men de weg goed te vinden. Het model kijkt richting boetseerders en kan zo nodig een aanwijzing geven, als men de oriëntatie kwijt is.




Op elke tafel ligt voor elke boetseerder een modelplank en een homp verse klei, zo uit het pak. Er staat een bak water, halfvol. Hun vormgereedschappen brengen de boetseerders zelf mee.


Vier sessies

In de ochtend zijn er in korte, snel opvolgende poses, door elke deelnemer drie beeldjes gemaakt. In de middag werd er een langere pose gekozen, zodat in alle rust aan het vierde - definitieve - beeldje kon worden gewerkt. De ochtendsessie diende vooral om soepel op gang te komen en de goede boetseertechniek te ontdekken. Er was daarbij weinig tijd om je in details te verliezen. De meeste van deze eerste beeldjes zijn direct gerecycled.


Vorm voelen

Eén van de deelnemers, Relinde, schrijft:

Het model lag (poses 1-2-3) of zat (pose 4) op een tafel. Voorzichtig hun weg zoekend schuifelden de deelnemers er één voor één naar toe om het model af te tasten en de vorm in zich op te nemen. Was dit in het begin voor sommigen van ons wellicht nog een beetje onwennig, na verloop van tijd werd de weg naar het model steeds gemakkelijker gevonden en werd hij moeiteloos van alle kanten "bekeken". Vervolgens werd de gevoelde vorm of een eigen interpretatie daarvan in de klei vorm gegeven.



Het aandachtig (kunnen) aftasten van het model zorgde voor veel inzichten in de verhoudingen van een menselijk lichaam. Het werd soms als wonderlijk ervaren hoe gedraaid een rug of een heup kan zijn, als iemand bijvoorbeeld op zijn zij ligt. Onder leiding van Peter (onze begeleider vanuit de Stichting Kubes ) die ons zoveel mogelijk zelf liet ervaren en ontdekken, maar ons wel kundig adviseerde of op de juiste lijnen attendeerde, kwamen mooie en bijzondere werkstukken tot stand. Het was vooral leuk om te zien dat er - hoewel we vanaf hetzelfde model werkten - totaal verschillende beelden ontstonden. Ieder van ons kon zijn eigen stijl, gevoel en interpretatie in zijn werk kwijt.
Drie maal dezelfde pose, drie verschillende werkstukken




Vorm boetseren

Elke deelnemer had, zoals te verwachten was, zijn eigen manier om de gevoelde vorm om te zetten in een kleibeeld. Dit was niet simpel, een lijf is nu eenmaal gewoon complex van vorm. Stukje bij beetje kregen de boetseerders hun beeld in de gezochte vorm getemd. Hoewel de meesten aanvankelijk streefden naar een realistische vorm, werd dit streven later ook wel verlaten. Zo kwam het tot vrijere, meer gestileerde vormen. Hoogst interessant!


George



Relinde



Janneke



Mirjam




Elkaars werk bekijken

Aan het eind van elke sessie bekeken en bespraken de deelnemers elkaars beelden grondig. Dat was spannend en er viel heel wat van elkaar te leren.





Conclusie 1

De dag werd afgesloten met een gezamenlijk maal. Hierbij werd duidelijk, dat iedereen laaiend enthousiast was over deze mogelijkheid. Er werd (dus) gelijk uitgezocht, hoe we dit initiatief gaan voortzetten. Dat was niet zo lastig, want deKunstClub.nl stelt haar faciliteiten graag hiervoor beschikbaar. Zo is er voor zondag 30 mei een tweede (vervolg)sessie afgesproken waarin zal worden geëxperimenteerd met glazuren en engobes van anderskleurig bakkende kleislib. De beeldjes die op 2 mei zijn gemaakt staan in afwachting daarvan te drogen bij deKunstClub.nl en ze worden aldaar binnenkort biscuit gebakken. Op 30 mei zal er ook nieuw werk geboetseerd worden. Er is gesuggereerd om portretten en koppen als onderwerp te nemen.


Verder is er voor zondag 20 juni een derde (vervolg)sessie afgesproken. De werken die eind mei zijn beschilderd met glazuur zijn dan inmiddels gebakken en klaar!


Conclusie 2

Dit initiatief wordt doorgezet om méér blinde kunstenaars de kans te geven, op deze manier te werken. Mensen die willen deelnemen moeten al wel bekend zijn met de principes en techniek van het boetseren.



 Naar de top van deze pagina